Πώς επαναστατούν οι απόγονοι του Λένιν

Τα άγρια άνθη της μετα-σοβιετικής εποχής περιγράφει στο συνταρακτικό μυθιστόρημα Σάνκια ο Ζαχάρ Πριλέπιν

Τον πολυμεταφρασμένο Ρώσο συγγραφέα συστήνουν στο ελληνικό κοινό για πρώτη φορά οι εκδόσεις Τόπος, με τη σκληρή ιστορία μιας εξεγερμένης ομάδας νεαρών που δεν κινούνται απλώς στα όρια της νομιμότητας, αλλά και στα όρια της επιβίωσης, με στόχο την εξέγερση και την κοινωνική ανατροπή.

Το νόημα είναι να μάθουμε για ποιο λόγο πεθαίνουμε. Εσύ, όμως, δεν ξέρεις ούτε για ποιο λόγο ζεις

Είναι μια εξέγερση χωρίς ιδεολογία, χωρίς στρατηγική στόχευση, χωρίς αύριο. Στο φόντο βρίσκονται οι ταξικές αντιθέσεις που διαπερνούν το κοινωνικό σώμα της Ρωσίας του ’90, όπως αντανακλώνται στην ένταση της καταστολής, στη φτώχεια και στην έλλειψη προοπτικής. Πρωταγωνιστής είναι μια νέα γενιά που γνώρισε την σοβιετική κατάρρευση ως βίωμα και το σοσιαλιστικό μεγαλείο ως νοσταλγικές αφηγήσεις των μεγαλυτέρων.

Ο Πριλέπιν περιγράφει τα χρόνια της αριστερής αντιπολίτευσης στο καθεστώς Γέλτσιν, ένα «κίνημα που κυνηγήθηκε, καταπνίγηκε», όπως αναφέρει ο ίδιος.

Σε αυτό τον κόσμο των αδυσώπητων αντιθέσεων, η κλιμάκωση των μορφών πάλης ενάντια στο καθεστώς είναι ακραία κι όμως φυσιολογική.

Το εκρηκτικό κοκτέιλ που πυροδοτεί την εξέγερση της άγριας ομάδας των πρωταγωνιστών δεν έχει ως συστατικά του τον μαρξισμό ή την ταξική συνείδηση, αλλά το αλκοόλ, την απόγνωση και την αυτοθυσία.

Δύσκολα ταυτίζεται κανείς με τον Σάνκια, τον κεντρικό ήρωα ή αντι-ήρωα του βιβλίου, όμως εύκολα αναγνωρίζει μέσα από αυτόν τη ριζοσπαστική πολιτικοποίηση που γεννά ο καπιταλισμός στις πιο βάρβαρες εκδοχές του.

Γιώργος Λαουτάρης