Τα αδιάβαστα βιβλία της βιβλιοθήκης

Μια κλασική ερώτηση σε κάθε σπίτι με βιβλιοθήκη είναι: «Τα έχεις διαβάσει όλα αυτά;».

Ενδεδειγμένη απάντηση κατά τον Ουμπέρτο Έκο είναι η εξής: «Τα βιβλία μου τα έχω στο πανεπιστήμιο. Αυτά εδώ είναι για την επόμενη εβδομάδα«.

Όμως πέρα από την αφέλεια και το σαρκασμό, η ερώτηση κρύβει μια πραγματικότητα.

Μόνο ένα κλάσμα των βιβλίων μιας βιβλιοθήκης έχουν πράγματι αναγνωσθεί. Πολλοί τόμοι παραμένουν με λεία ράχη και σκονίζονται άθικτοι επί μήνες ή και επί χρόνια.

Πέρα από το να φανερώνει μια καταναλωτική απληστία κατά τις επισκέψεις στο βιβλιοπωλείο, το γεγονός ότι βιβλία αφήνονται αδιάβαστα δεν είναι κάτι ξένο προς την ίδια τη φύση του βιβλίου.

Βιβλία αναφοράς, όπως μεγάλα λεξικά, πανεπιστημιακά συγγράματα ή ιστορικά λευκώματα έχουν ρόλο να βρίσκονται «εκεί», στη βιβλιοθήκη και όχι απαραιτήτως να έχουν διαβαστεί.

Βιβλία ταυτότητας, όπως τα Άπαντα του Β. Ι. Λένιν, το Γεννήθηκα Ελληνίδα της Μελίνας Μερκούρη ή η Ελένη του Νίκου Γκατζογιάννη, επιτελούν το ρόλο τους σε μια βιβλιοθήκη ορίζοντας την πολιτικο-κοινωνική τοποθέτηση του ιδιοκτήτη τους, χωρίς να χρειαστεί να τα ανοίξει ποτέ κανείς.

Εγκυκλοπαίδειες, ακόμη και πριν την έλευση του διαδικτύου, στην πράξη χρησίμευαν ως παραγέμισμα ραφιών και ποτέ για πραγματική μελέτη.

Είναι νόμιμο και ηθικό να αφήνει κανείς ένα βιβλίο στην άκρη, έχοντας διαβάσει μόνο τις πρώτες σελίδες του και κατανοώντας ότι δεν τον ενδιαφέρει τόσο.

Είναι πρακτικό να αφήνει κανείς ακόμη και επί χρόνια στη βιβλιοθήκη ένα βιβλίο που προσφέρθηκε ως δώρο.

Είναι σύνηθες να αγοράζει κανείς βιβλία έχοντας κατά νου τη συμπλήρωση μιας Συλλογής (θεματικής ή κατά συγγραφέα) που θέλει να είναι πλήρης στο ράφι.

Είναι τέλος απαραίτητο να αφήνει κανείς αδιάβαστο στοκ για τη στιγμή που θέλει να ξεκινήσει μια νέα αναγνωστική διαδρομή.

Γιώργος Λαουτάρης